صاحبان مشاغل به چه کسانی گفته میشود؟
صاحبان مشاغل در قانون مالیاتهای مستقیم کشور، به یک یا چند فرد حقیقی (شخص) گفته میشود که دارای فعالیت اقتصادی میباشند و مودی مالیاتی محسوب میگردند. در نظر داشته باشید صاحبان مشاغل فقط شامل اشخاص حقیقی میباشد و در مورد شرکتها استفاده نمیشود.
در ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم که تا پایان سال ۹۴ معتبر بود صاحبان مشاغل از نظر انجام تکالیف مالیاتی به ۳ دسته صاحبان مشاغل بند الف، صاحبان مشاغل بند ب و صاحبان مشاغل بند ج تقسیم بندی میشدند، اما بر اساس اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم که در تیر ماه ۹۴ تصویب شد و از ابتدای سال ۹۵ لازم الاجرا میباشد دسته بندی متفاوتی برای صاحبان مشاغل در نظر گرفته شد. این دسته بندی بر مبنای نوع فعالیت و میزان درآمد افراد انجام میشود و شامل مشاغل گروه اول، گروه دوم و گروه سوم میباشد. از نظر حسابداری وظایق مالیاتی این افراد نیز متفاوت میباشد.
نکته: دلیل نامگذاری مشاغل به بند الف، ب و ج ذکر شرایط هر یک از آنها به ترتیب در بند الف، ب و ج ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم میباشد.
دسته بندی صاحبان مشاغل بر اساس قانون قدیم مالیاتی (این تقسم بندی تا پایان سال ۱۳۹۴ معتبر بوده و پس از آن ):
الف- صاحبان مشاغل بند الف ماده ۹۵ قانون مالیاتها:
صاحبان این مشاغل موظف به دریافت و نگهداری دفاتر روزنامه و کل و ثبت و نگهداری اسناد حسابداری و ارائه اظهارنامه مالیات عملکرد در مهلت قانونی میباشند:
۱ ـ دارندگان کارت بازرگانی و کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان.
۲ ـ صاحبان کارخانهها و واحدهای تولیدی که برای آنها جواز تأسیس و پروانه بهرهبرداری از وزارتخانه ذیربط صادر شده یا میشود.
۳ ـ بهره برداران معادن.
۴ ـ صاحبان مؤسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری، خدمات مالی و ارائه دهندگان خدمات مدیریتی، مشاورهای، انفورماتیک، رایانهای اعم از سخت افزاری و نرم افزاری و طراحیسیستم.
۵ ـ صاحبان مراکز آموزشی و پرورشی، آموزشگاههای آزاد، مدارس غیر انتفاعی، دانشگاهها و مراکز آموزش عالی.
۶ ـ صاحبان بیمارستانها، زایشگاهها، آسایشگاهها، درمانگاهها و خانههای سالمندان.
۷ – صاحبان متلها و هتل های سه ستاره و بالاتر.
۸ ـ بنکداران، عمده فروشها، فروشگاههای بزرگ، واسطههای مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی و وارداتی و صاحبان انبارها.
۹ ـ نمایندگان مؤسسههای تجاری و صنعتی، اعم از داخلی وخارجی.
۱۰ ـ صاحبان مؤسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری یا باربری.
۱۱ ـ صاحبان مؤسسات مهندسی و مهندسی مشاور.
۱۲ ـ صاحبان مؤسسات تبلیغاتی و بازاریابی.
ب- صاحبان مشاغل بند ب ماده ۹۵ قانون مالیاتها:
این افراد موظف به ثبت فعالیتهای خود در دفاتر درآمد و هزینه میباشند:
۱ ـ صاحبان کارگاههای صنعتی.
۲ ـ صاحبان مشاغل ساختمانی، تأسیسات فنی و صنعتی، نقشهکشی، نقشه برداری، محاسبات فنی و نظارت.
۳ ـ چاپخانه داران، لیتوگرافها ، صحافها، ارائه دهندگانخدمات چاپ و گرافیستها.
۴ ـ صاحبان مراکز ارتباطات رایانهای.
۵ ـ وکلا، کارشناسان، مترجمان رسمی دادگستری، مشاورانحقوقی، حسابداران رسمی و اعضای سازمانهای نظام مهندسی.
۶ ـ محققان، پژوهش گران و کارشناسان آزاد که به تهیه و ارائه طرحهای تحقیقاتی اشتغال دارند.
۷ ـ دلالان، حقالعملکاران و کارگزاران.
۸ ـ صاحبان مراکز فرهنگی ـ هنری، فرهنگسراها، کانونهایحرفهای و انجمنهای صنفی و تخصصی.
۹ ـ صاحبان سینماها، تماشاخانهها و مکانهای تفریحی و ورزشی.
۱۰ ـ صاحبان مشاغل فیلم برداری، دوبلاژ، مونتاژ و سایر خدمات سینمایی.
۱۱ ـ پزشکان و دندانپزشکان که دارای مطب هستند و دامپزشکان که به حرفه دامپزشکی اشتغال دارند.
۱۲ـ صاحبان آزمایشگاهها، رادیولوژیها، فیزیوتراپیها،سونوگرافیها ، الکتروانسفالوگرافیها ،سی تی اسکنها، سالنهای زیبایی و دیگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتی طبی و غیر طبی. داروخانه ها، لابراتوار دندانسازی، مراکز ترک اعتیاد، موسسات ترمیم و کاشت مو، سازندگان اعضای مصنوعی، مراکز بینایی و شنوایی سنجی، مشاوره ژنتیک، مشاوره روامسنجی و روانشناسی، دفاتر خدمات پرستاری و مامایی، مراکز خدمات آمبولانس.
۱۳ـ صاحبان میهمان سراها، میهمان پذیرها و مسافرخانه ها.
۱۴ـ صاحبان تالارهای پذیرایی، رستورانها، تهیه کنندگان غذاهای آماده، ارائه دهندگانخدمات پذیرایی و کرایه دهندگان ظروف.
۱۵ ـ صاحبان دفاتر اسناد رسمی.
۱۶ ـ صاحبان تعمیرگاههای مجاز و اتوسرویسها.
۱۷ ـ صاحبان نمایشگاهها و فروشگاه های اتومبیل و بنگاههای معاملات املاک و آژانسهای کرایه اتومبیل.
۱۸ ـ سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر.
۱۹ ـ عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات.
۲۰ ـ صاحبان دفاتر خدمات ارتباطی(دفتر خدمات مشترکین تلفن همراه و آژانسهای پستی)
۲۱ ـ صاحبان دفاتر خدمات دولت الکترونیک و دفاتر خدمات الکترونیک شهر
۲۲ ـ صاحبان جایگاههای فرآورده های نفتی و گاز (پمپ ینزین و گازوئیل و گاز)
۲۳ ـ صاحبان مهدکودک ها و پیش دبستانی.
۲۴ ـ ناشران و صاحبان موسسات انتشاراتی.
۲۵ ـ صاحبان دفاتر خدمات پیک موتوری.
۲۶ ـ صاحبان دفاتر مسافرتی و جهانگردی.
۲۷ ـ شیرینی فروشان و قنادی های دارای کارگاه.
۲۸ ـ صاحبان کارگاههای تولید نان های حجیم ـ فانتزی و صنعتی.
۲۹ ـ صاحبان مصالح فروشیها.
ج- صاحبان مشاغل بند ج ماده ۹۵ قانون مالیاتها:
این بخش شامل تمامی صاحبان مشاغلی میباشد که مشمول مشاغل بند الف و بند ب نمیباشند. این افراد موظفند صورت خلاصه درآمد و هزینه خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند.
دسته بندی صاحبان مشاغل بر اساس اصلاحیه جدید قانون مالیاتها (این تقسم بندی از ابتدای سال ۱۳۹۵ معتبر است و اجرا میشود):
صاحبان مشاغل گروه اول- صاحبان مشاغل این گروه به دو روش زیر مشخص میشوند:
روش اول: در صورتی که هر یک از موارد زیر بیش از سی میلیارد ریال باشد، مودی در گروه اول قرار میگیرد:
– مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل
– ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده پیش از کسر معافیت( طبق آخرین برگ مالیات قطعی عملکرد سال ۱۳۹۱ یا بعد از آن که تا پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد)
روش دوم: به جز افرادی که مشمول شرایط فوق هستند، صاحبان مشاغل زیر بدون در نظر گرفتن میزان فروش، در گروه اول قرار میگیرند:
۱- دارندگان کارت بازرگانی واردکنندگان و صادرکنندگان؛
۲- صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای جواز تأسیس و پروانه بهره برداری از وزارتخانه ذی ربط؛
۳- صاحبان هتل های سه ستاره و بالاتر؛
۴- صاحبان بیمارستان ها، زایشگاه ها، کلینیک های تخصصی؛
۵- صاحبان مشاغل صرافی؛
۶- فروشگاه های زنجیره ای دارای مربوط فعالیت از وزارتخانه ذی ربط؛
صاحبان مشاغلی که در این گروه قرار میگیرند موظف به ثبت اسناد حسابداری، دریافت و تکمیل دفاتر قانونی روزنامه و کل و و ارائه اظهارنامه مالیاتی میباشند.
صاحبان مشاغل گروه دوم – در صورتی که هر یک از موارد زیر از ده میلیارد تا سی میلیارد ریال باشد، مودی در گروه دوم قرار میگیرد:
– مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل
– ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده پیش از کسر معافیت( طبق آخرین برگ مالیات قطعی عملکرد سال ۱۳۹۱ یا بعد از آن که تا پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد)
-صاحبان مشاغلی که در این گروه قرار می گیرند مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر اسناد هزینه های انجام شده را به تفکیک و به ترتیب تاریخ وقوع هر یک از رویدادهای مالی نگهداری و صورت درآمد و هزینه خود را به صورت ماهانه طبق فرم ارائه شده توسط سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند.
مشاغل گروه سوم – مشاغلی که در گروه اول و دوم قرار نمیگیرند، جز گروه سوم محسوب میشوند.
صاحبان مشاغلی که در گروه سوم قرار می گیرند مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا و خدمات و سایر اسناد هزینه های انجام شده را نگهداری و خلاصه درآمد و هزینه سالانه خود را طبق فرم ارائه شده توسط سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند.
تبصرهها:
این موارد در تبصرههای ذکر شده در قانون مالیاتها و مربوط به مشاغل میباشد:
-در مواردی که فعالیت مشاغل، صرفاً ارائه خدمات باشد، ۵۰% از مبالغ مشخص شده در گروه بندی مبنا قرار میگیرد.
-در مشارکت مدنی جمع مبلغ فروش کالا و خدمات و یا درآمد مشمول مالیات قطعی شده کلیه شرکاء ملاک عمل می باشد.
-مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل بر اساس فعالیت مؤدی در سال قبل می باشد.
– مؤدیان مالیاتی در هر گروهی که قرار می گیرند تا سه سال بعد، از نظر انجام تکالیف قانونی در طبقات پایین تر قرار نخواهند گرفت.
-در دو سال اول شروع فعالیت صاحبان مشاغل به استثناء مؤدیانی که بر اساس نوع فعالیت در گروه اول قرار می گیرند، انتخاب گروه و انجام تکالیف قانونی مربوط به انتخاب مؤدی خواهد بود.
تبصره ۳- صاحبان مشاغلی که در گروه های دوم یا سوم قرار می گیرند، می توانند در هر سال مالیاتی نسبت به اجرای تکالیف گروه بالاتر اقدام نمایند. در انجام این مورد، مکلف به رعایت مقررات مربوط به آن گروه خواهند بود.