تعریف مبناهای حسابداری:
مبناهای حسابداری نشان دهنده زمان شناسایی و ثبت درآمدها و هزینهها در حسابداری هستند. دو مبنای مهم عبارتند از مبنای نقدی و مبنای تعهدی.در این مقاله هر دو روش تعریف و توضیح داده میشود.
الف –مبنای نقدی چیست؟
در مبنای نقدی درآمدها در زمان دریافت وجه نقد و هزینه ها در زمان پرداخت وجه نقد ثبت می شود.
ب –مبنای تعهدی چیست؟
در روش تعهدی درآمدها در زمان تحقق و هزینه ها در زمان تحمل و بدون در نظر گرفتن اینکه دریافت یا پرداخت انجام شده یا نه ثبت می گردد.
مثال- فرض کنید شرکتی در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال فروش و ۷۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه داشته است که مبلغ هزینه در سال ۱۴۰۳ پرداخت شده ولی وجه حاصل از فروش در سال ۱۳۹۴ دریافت شده است . روش ثبت با توجه به هریک از مبناهای فوق به صورت زیر می باشد:
الف- ثبتهای حسابداری نقدی:
به دلیل عدم دریافت وجه حاصل از فروش در سال ۱۴۰۳ ثبتی از این بابت انجام نمی شود و فقط هزینه به دلیل پرداخت وجه آن ثبت می گردد:
|
شرح |
بدهکار |
بس |
|
هزینه موجودی نقد و بانک |
۷۰/۰۰۰/۰۰۰
|
۷۰/۰۰۰/۰۰۰ |
در سال ۱۴۰۴ به دلیل دریافت وجه مربوط به فروش انجام شده در سال ۱۴۰۳ فروش شناسایی و به شکل زیر ثبت می شود:
|
شرح |
بدهکار |
بس |
|
موجودی نقد و بانک فروش |
۷۰/۰۰۰/۰۰۰
|
۷۰/۰۰۰/۰۰۰ |
ب- ثبتهای حسابداری تعهدی:
با توجه به اینکه در مبنای تعهدی درآمدها به محض تحقق و هزینه ها به محض تحمل ثبت می گردد ثبت فروش و هزینه در سال ۱۴۰۳ انجام می شود و در سال ۱۴۰۴ فقط ثبت دریافت وجه حاصل از فروش سال ۱۴۰۳ انجام می شود:
ثبت های حسابداری سال ۱۴۰۳:
|
شرح |
بدهکار |
بس |
|
حسابها و اسناد دریافتنی تجاری فروش |
۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰
|
۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰ |
|
شرح |
بدهکار |
بس |
|
هزینه موجودی نقد و بانک |
۷۰/۰۰۰/۰۰۰
|
۷۰/۰۰۰/۰۰۰ |
ثبت های حسابداری سال ۱۴۰۴:
|
شرح |
بدهکار |
بس |
|
موجودی نقد و بانک حسابها و اسناد دریافتنی تجاری |
۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰
|
۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰ |
توضیحات تکمیلی:
همانطور که در ثبت های فوق مشاهده نمودید روش نقدی باعث عدم نمایش واقعیت موجود شرکت می گردد و به دلیل ثبت کمتر درآمد سال ۱۴۰۳ و ثبت درآمد بیشتر در سال ۱۴۰۴ باعث گمراهی استفاده کنندگان از گزارشات مالی خواهد شد ولی در سیستم حسابداری بر مبنای تعهدی ین مشکل وجود ندارد و هزینه و درآمد سال ۱۴۰۳ به میزان واقعی شناسایی و ثبت شده است .
یادآور می گردد طبق اصول پذیرفته شده حسابداری ، باید از مبنای تعهدی در حسابداری استفاده شود.
مزیت مبنای تعهدی نسبت به مبنای نقدی این است که وضعیت مالی شرکت یا موسسه را به شکل واقعی تری نمایش می دهد