ترازنامه چیست؟
ترازنامه یا بیلان یکی از مهم ترین گزارشات مالی است که وضعیت داریی، بدهی و سرمایه یه واحد تجاری را در تاریخ مشخصی نمایش می دهد. به توصیف دیگر با توجه به اینکه ترازنامه وضعیت مالی شرکت را در یک زمان معین نمایش می دهد می توان آن را مانند یک تصویر از وضعیت واحد تجاری نیز معرفی نمود.
انواع ترازنامه:
الف- شکل حساب:
همانگونه که اطلاع دارید شکل حساب، مطابق حرف T در زبان انگلیسی می باشد. در این روش، سرفصل های مربوط به دارایی ها در سمت راست و بدهی ها و حقوق صاحبان سهام در سمت چپ ترازنامه نمایش داده می شود.در این روش بیشتر بر روی معادله حسابداری تاکید می شود و باید جمع ارقام سمت راست با جمع اقلام سمت چپ ترازنامه برابر باشد. در صورت های مالی تهیه شده در ایران بیشتر از شکل حسابی برای ارائه ترازنامه استفاده می شود.
در شکل زیر نمونه ای واقعی از این نوع ترازنامه مشاهده می شود:

ب) شکل گزارشی:
در این روش قسمت چپ ترازنامه یعنی حساب بدهی ها و حقوق صاحیان سهام در زیر سرفصل های دارایی آورده می شود.در شکل زیر نمونه گزارشی را مشاهده می کنید:

اقلام تشکیل دهنده ترازنامه:
هر ترازنامه ای فارغ از شکل گزارشی یا حسابی آن، باید شامل اطلاعات زیر باشد:
۱- عنوان:
عنوان شامل سه سطر جداگانه به شکل زیر است:
- نام کامل واحد اقتصادی: که در ردیف اول عنوان نوشته می شود.
- نام گزارش یا صورت حساب مالی : نام این گزارش “ترازنامه” می باشد و در دومین سطر عنوان، ذکر می شود.
- تاریخ گزارش : در سطر سوم عنوان، تاریخ آخرین روزی که این گزارش نمایش می دهد، ذکر می شود. این مورد باید به تاریخ خاصی اشاره داشته باشد و نه به دوره زمانی خاصی. به عنوان مثال باید این قسمت به شکل یکی از تاریخ های زیر نوشته شود:
به تاریخ ۲۹/۱۲/۱۳۹۳ یا در تاریخ ۲۹/۱۲/۱۳۹۳
۲- واحد اندازه گیری :
واحد اندازه گیری استفاده شده جهت ثبت رویدادهای مالی، باید در ترازنامه تهیه شده نمایش داده شود. این واحد در حال حاضر در ایران ریال می باشد و در کشورهای دیگر با توجه به واحد پولی آن کشور، واحد اندازه گیری متفاوت می باشد.
۳- بخش حساب ها:
در این قسمت از ترازنامه مانده هر یک از حساب های مربوط به گروه دارایی، بدهی و حقوق صاحبان سهام نمایش داده می شود.
در صورتی که ترازنامه به شکل حساب تهیه شده باشد، در سمت راست آن ابتدا دارایی ها و در سمت چپ آن، در قسمت بالا، ابتدا بدهی ها و در زیر آن ها حقوق صاحبان سهام نمایش داده می شود.در صورتی که ترازنامه به شکل گزارش تهیه شده باشد ابتدا دارایی ها نمایش داده می شوند، بعد از آن حساب بدهی ها در زیر دارایی ها نمایش داده می شود و در نهایت حقوق صاحبان سهام آورده می شود.
نکته: در بخش دارایی ها ابتدا دارایی های جاری و سپس دارایی های بلند مدت ذکر می شود و در بخش بدهی ها نیز ابتدا بدهی های جاری و سپس بدهی های بلند مدت ذکر می گردد.
(جهت اطلاع درباره مفاهیم جاری و بلند مدت به مقاله “طبقه بندی دارایی ها و بدهی ها و تعریف آن ها” مراجعه نمایید).
۴- جمع حساب ها:
پس از وارد کردن اطلاعات در ترازنامه باید جمع نهایی هر ستون نوشته شود. در نوشتن جمع نهایی باید موارد زیر رعایت شود:
- در ترازنامه به شکل حساب، جمع دوطرف ترازنامه همیشه باید با هم مساوی می باشند
- در ترارنامه به شکل گزارش باید جمع بدهی ها و حقوق صاحبان سهام با جمع دارایی ها برابر باشد.
۳- زیر جمع نهائی دو خط موازی کشیده می شود.

ممنون. خیلی خوب بود
ممنون از اینکه نظر دادید
tanks very very good
ممنون از شما. موفق باشید
سلام خسته نباشید من دانشجوی کاردانی حسابداریم یه پروژه داریم صد تا رویداد با ثبتهاشون و صورت سودو زیان و سرمایه و ترازنامه. قسمت تراز نامم تراز نمیشه مانده بستانکارم خیلی اختلاف داره با بدهکارم راهی وجود داره ک بخوام مبلغو کم و زیاد کنم؟اگ هست از چ قسمتی
سلام. توضیحات شما کامل نیست ولی در صورتی که ثبت های شما درست انجام شده باشد معمولا این مورد در بستن حساب های موقت ( هزینه ها و درآمدها) و انتقال مانده به سود و زیان روی می دهد.این بخش را کنترل کنید.
سلام میشه درباره ترازنامه بیشتر توضیح بدید ممنون میشم
سلام و سپاس از نظر شما. در مقالات بعدی حتما مطالب بیشتری درباره ترارنامه آموزش داده میشود.
عالی بود
تراز حساب های من” مانده بد و بس ” مساوی نیست
سلام. مانده بدهکار و بستانکار در هر حالتی باید با هم برابر باشد. یک بار ثبت های انجام شده را کنترل کنید به ویژه ثبت های مربوط به بستن حسابها در صورت وجود و همچنین محاسبات انجام شده را در صورتی که دستی انجام شده است.
ممنون از مطالبتون
سلامت و تندرست باشید.
با سلام و خدا قوت ضمن تشکر از مطالب اموزنده تان افزایش یا کاهش سهام در شرکتهای تعاونی در قسمت سرمایه در ترازنامه به چه شکلی ظاهر می شود؟
در صورت تجدید ارزیابی، حساب تجدید ارزیابی ایجاد و بدهکار یا بستانکار شده و در ترازنامه از سرمایه کم یا به آن اضافه می شود، در غیر اینصورت پس از طی روال قانونی ( مطابق قانون تعاونی ها) سرمایه تغییر داده می شود.
عالی بود خدا خیرتان دهد.
با سلام و سپاس از پیام شما. امیدواریم همیشه تندرست باشید.
سلام یه سوال راجع به این داشتم که ترازنامه وصورت سودوزیان روی چه کاغذی بایدنوشته بشه وت حویل بدیم واگه امکانش هست یه نمونه دفترروزنامه تحریرشده هم بزاریدممنون
سلام خدمت شما.کاغذ خاصی بابت تهیه ترازنامه و سود و زیان تعیین نشده است و می توان از کاغذهای a4 معمولی که در بازار موجود می باشد استفاده کرد البته به دلیل آسانتر شدن مشاهده و کنترل اطلاعات ترازنامه یا سود و زیان بهتر است کل اطلاعات هر یک فقط در یک برگه نمایش داده شود.در خصوص دفاتر روزنامه هم درخواست شما انجام خواهد شد. با تشکر
سلام و وقت به خیر ازپاسخ تون ممنونم من که اینهمه کلاس حسابداری رفتم هنوزخیلی مسائل روبلدنیستم واقعاسایت خیلی خوبی داریدکاش یه سی دی آموزشی داشته باشیدکه مباحث ریزودقیق مربوط به بازارکارروآموزش بدید.
سلام وقت بخیر. خواهش می کنم. در برنامه ریزی انجام شده قصد تولید چند نوع محصول مختلف را داریم که شامل آموزش حسابداری، مالیات، ارزش افزوده، گزارشات فصلی و … موارد می باشد. به محض آماده شدن این محصولات در سایت ارائه خواهد شد. موفق باشید.
عرض سلام و ادب – سوالی داشتم در مورد تراز آزمایشی
– آیا برای استخراج تراز آزمایشی (مثلا تراز آزمایشی 9 ماهه سال 96) لازمه همه حسابهای موقت تا قبل از تاریخ مد نظر بسته و قطعی شوند ؟
– تو کتابای حسابداری توضیح داده شده که با استفاده از یک حساب واسطه به نام ” خلاصه حساب سود و زیان ” حسابهای موقت مثل درآمد و برداشت و غیره رو ببندید. تو نرم افزارهای حسابداری رایج اینکار چه جوری انجام میشه؟ این کار باید در یک سند رسمی حسابداری تو نرم افزار ثبت بشه ؟ یا نه ، به صورت دستی انجام می شه و نتیجش رو هم به صورت دستی تو تراز آزمایشی قرار میدن ؟
ممنون می شم اگه به سوالاتم پاسخ بدید استاد قنبری
آقای محمد صادق عزیز سلام خدمت شما
در تراز آزمایشی مانده حسابهای دائم و موقت نمایش داده می شود و نیازی به بستن حساب های موقت نیست. بستن حسابهای موقت در پایان سال انجام می شود. نرم افزارهای حسابداری به صورت خودکار حسابهای موقت را به حساب معرفی شده از طرف شما می بندد. برای اطلاع بیشتر لطفا مقاله آموزش بستن حسابها در پایان سال مالی و ثبت سند اختتامیه و افتتاحیه را مطالعه کنید. موفق باشید.
سلام و تشکر از مطالب خوبیتون
یک سوال دارم از خدمت تون
تفاوت تراز آزمایشی اختتامی با ترازنامه چیست؟
سلام و سپاس از اینکه نظر خود را اعلام کردید.
1- تراز آزمایشی اختتامی بعد از صدور ثبت های اصلاحی و بستن حسابهای موقت تهیه می شود و در آن فهرست حسابهای سطح کل وجود دارد. در نهایت مانده حسابهای دائمی موجود در تراز آزمایشی اختتامی به ترازنامه منتقل می شود. ضمنا ترازنامه صورت مالی رسمی است و قابلیت استناد آن بالاست و افراد خارج از شرکت هم میتوانند از آن استفاده کنند اما تراز آزمایشی برای استفاده داخلی است.
سلام وقتتون بخیر
میخواستم بدونم آیا ترازنامه با ترازنامه طبقه بندی شده یکیه؟
و اینکه هر چی تو تراز نامه توافقی هست حتی برداشت رو داخل ترازنامه وارد میکنیم و جمع ترازنامه توافقی با ترازنامه یکیه؟
سلام خدمت شما
1- در ترازنامه طبقه بندی شده دارایی ها و بدهی ها به جاری و بلند مدت تقسیم می شوند اما در ترازنامه عادی حسابهای دارایی و بدهی به بلند مدت و کوتاه مدت تقسیم نمی شوند. در ترازنامه طبقه بندی شده گروه حساب ها به این صورت است:
دارایی های غیر جاری (در عرف به آنها دارایی ثابت یا بلند مدت هم گفته می شود)
دارایی های جاری
بدهی های غیر جاری (در عرف به آنها بدهی بلند مدت هم گفته می شود)
بدهی های جاری
حقوق مالکانه
2- متوجه سوال شما در مورد ثبت برداشت نشدم.
3- مانده حسابها در ترازها کاملا باید یکسان باشد.