افراد مشمول قانون مالیات های مستقیم در ماده ۱ و افراد غیر مشمول در ماده ۲ این قانون مشخص شده اند. افرادی که مشمول این قانون می باشند وظایفی دارند که باید طبق قوانین و مقررات مربوطه انجام دهند. در این مقاله وظایف افراد حقوقی مشمول قانون مالیات های مستقیم شرح داده می شود (لینک مقاله مربوط به وظایف اشخاص حقیقی مشمول قانون مالیات های مستقیم در انتهای این مقاله ذکر شده است)
۱- اشخاص حقوقی باید ظرف مدت دو مـاه از تـاریخ ثبـت قـانونی شرکت، مالیـات دو در هـزار حـق تمبـر را پرداخت نمایند. ضمنا در مورد شرکت هایی که به افزایش سرمایه اقدام می نماینـد، مکلفنـد ظـرف دو ماه از تاریخ افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت ها نسبت به ابطال تمبر اقدام نمایند (به عبارت دیگر شرکت های تازه تاسیس تا حداکثر دو دو ماه بعد از تاسیس باید نسبت به پرداخت مالیات حق تمبر و تشکیل پرونده مالیاتی اقدام نمایند).
۲- اشخاص حقوقی بایستی قبل از شروع سال مالی جدید اقدام به پلمپ دفاتر در اداره ثبت شرکت هـا نمایند و فعالیت های خود را در آن سال ثبت نمایند؛ مثلا برای عملکرد سـال ۱۳۹۵ مودیـان موظفندکـه تا پایان سال ۱۳۹۴ نسبت به پلمپ دفاتر اقدام نمایند.
۳- اشخاص حقوقی بایستی هنگام پرداخت یا تخصیص حقوق، مالیات متعلق را طبق مقررات مـاده ۸۵ این قانون محاسبه و کسر و ظرف سی روز ضمن ارائه لیست حقوق بگیـران کـه حـاوی مشخصـاتی نظیر نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن می باشد به اداره امور مالیاتی محـل پرداخـت نموده و در ماههای بعد فقط تغییرات را اعلام نمایند.
۴- اشخاص حقوقی مکلف اند اظهارنامه و حساب سود و زیان و ترازنامه خود را که متکی به دفاتر و اسناد و مدارک می باشد حداکثر تا ۴ ماه پس از سال مالیاتی همراه با فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام و نشانی هریک از آنها به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی در آن واقع است ارائه و مالیات متعلق را پرداخت نمایند
نکته۱: هرگاه آخرین روز مهلت یا موعد مقرر برای ارایه اظهارنامه یا سایر اوراقی که مودی مالیاتی به موجب مقررات مکلف به ارایه آن می باشد مصادف با تعطیل یا تعطیلات رسمی شود اولین روز بعد از تعطیلی، موعد مقرر جهت ارائه اظهارنامه یا اوراق مذکور محسوب خواهد شد.
۵- اشخاص حقیقی موضوع بند الف ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم و نیز اشخاص حقوقی بغیر از وظایفی که در بالا بدانها اشاره شد وظیفه کسر و پرداخت بموقع مالیاتهای تکلیفی را نیز بر عهده دارند.
توضیح – براساس ماده ۱۰۴ قانون مالیات ها وزارتخانه ها، موسسات دولتی، شهرداری ها، موسسات وابسته به دولت و کلیه اشخاص حقوقی اعم از انتفاعی و غیر انتفاعی و اشخاص موضوع بند الف ماده ۹۵ مکلف اند در هر مورد که بابت حق الزحمه پزشکی، هزینه های بیمارستانی،داوری، مشاوره ای، خدمات مالی و اداری، نویسندگی، هنرپیشگی، نقاشی، دلالی، حق العمل کاری، هرگونه حق الزحمه یا کارمزد، ارائه خدمات اجاره ماشین آلات اداری و هر نوع کار ساختمانی و تاسیساتی، حمل و نقل و وجوهی که بابت حق نمایش فیلم به هر عنوان پرداخت می کنند ۳ درصد آن را بعنوان علی الحساب مالیات مودی (دریافت کنندگان وجوه) کسر و ظرف سی روز به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز و رسید آن را به مودی ارایه نمایند.
چنانچه برای انجام امور فوق قراردادی تنظیم گردد کارفرما مکلف است ظرف سی روز از تاریخ انعقاد قرارداد رونوشت آن را به اداره امور مالیاتی محل با اخذ رسید ارایه نماید. لازم به ذکر است بر اساس قانون مالیات های مستقیم در مواردی که منابع درآمد مذکور در این ماده کاملا از پرداخت مالیات معاف می باشد، کسر علی الحساب مالیات شرح فوق به شرط استعلام قبلی و کسب نظر اداره امور مالیاتی محل ، منتفی می باشد. همچنین مودیان اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی برای برخورداری از تسهیلات و معافیت های قانونی ملزم به ارایه اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر می باشند.
۶- اشخاص حقیقی و حقوقی ملزم و مکلف به ارائه گزارشات فصلی خرید و فروش و اظهارنامه ارزش افزوده طبق قوانین مربوطه می باشند. مهلت ارائه گزارشات فصلی ۳۰ روز پس از پایان هر فصل و مهلت ارائه گزارشات ارزش افزوده ۱۵ روز پس از پایان هر فصل می باشد.
نکته: معمولا با توجه به تعطیلات عید ارائه اظهارنامه ارزش افزوده زمستان به مدت ۳۰ روز اعلام می گردد. دقت کنید که این موضوع حتما باید توسط سازمان امور مالیاتی اعلام شود.